Kedide üretra tıkanıklığı - acil yaklaşım

Kliniğe idrarını yapamadığı söylenen erkek bir kedi getirildiğinde, elinizde saatler değil dakikalar vardır. Üretra tıkanıklığı küçük hayvan pratiğindeki en gerçek acillerden biridir: tedavi edilmezse yirmi dört ilâ kırk sekiz saat içinde ölümcüldür, buna karşılık zamanında müdahale edilen hastaların çoğu tamamen düzelir.

Bu yazı, hasta kapıdan girdiği andan itibaren izlenecek sırayı anlatıyor. Sıra önemlidir; en sık yapılan hata, tıkanıklığı hemen açmaya çalışmaktır.

İlk otuz dakika

Önce hasta, sonra mesane

İçgüdü, dolu mesaneyi boşaltmaya koşmayı söyler. Doğru sıra bunun tersidir. Tıkalı kedi ölmez çünkü mesanesi doludur; hiperkalemi kalbi durdurduğu için ölür. Sondalama anestezi gerektirir ve hiperkalemik, asidotik, hipotermik bir hastayı anesteziye almak, hastayı kaybetmenin en kolay yoludur.

Kapıdan girer girmez:

1. Damar yolu açın ve kan alın — potasyum, üre, kreatinin, kan gazı, PCV/TP
2. Elektrokardiyografi bağlayın
3. Isıtmaya başlayın; bu hastalar sıklıkla hipotermiktir
4. Ağrıyı kesin

Kan sonucu beklerken EKG size ihtiyacınız olanı zaten söyler.

Hiperkaleminin EKG'deki sesi

Potasyum yükseldikçe EKG sırayla değişir: sivri T dalgaları, P dalgasının küçülüp kaybolması, QRS'in genişlemesi, ardından sinüzoidal ritim ve asistoli. Bradikardik, P dalgası görülmeyen bir kedi ileri hiperkalemidir ve laboratuvar sonucu beklenmez.

Tedavi üç ayrı iş yapar ve karıştırılmamalıdır:

• Kalsiyum glukonat potasyumu düşürmez; miyokardı potasyumun etkisinden korur. Etkisi dakikalar içinde başlar, yirmi-otuz dakika sürer. EKG değişikliği olan hastada ilk verilecek ilaçtır ve verilirken EKG izlenir.
• Dekstroz, gerekirse insülinle birlikte, potasyumu hücre içine kaydırır. Etkisi daha yavaş başlar ama daha uzun sürer. İnsülin verildiyse hipoglisemi için saatlerce izlem gerekir.
• Sıvı tedavisi potasyumu seyreltir ve böbrek perfüzyonunu düzelterek atılımını sağlar. Asıl tedavi budur.

Dengeli elektrolit solüsyonları bu hastalarda güvenlidir. İçlerindeki düşük miktardaki potasyum, tıkanıklığın yarattığı yükün yanında ihmal edilebilir; asidozu düzeltmedeki katkıları daha değerlidir.