Kedide kronik böbrek hastalığı ve IRIS evrelemesi
Evrelemenin neden tanıdan sonra yapıldığı, SDMA'nın gerçekte ne söylediği, proteinüri ve kan basıncı alt evrelerinin tedaviyi nasıl değiştirdiği.
Kronik böbrek hastalığı, yaşlı kedilerde en sık karşılaşılan iç hastalıklardan biridir ve on beş yaş üstü popülasyonda oran belirgin biçimde yükselir. Tanı çoğu zaman zor değildir; asıl beceri, hastanın hangi noktada olduğunu tanımlamak ve tedaviyi oraya oturtmaktır. Uluslararası Böbrek İlgi Grubu'nun (IRIS) evreleme sistemi tam olarak bunun için vardır.
Sık yapılan bir hata sistemin ne olduğunu yanlış anlamaktır: IRIS bir tanı aracı değildir. Kronik böbrek hastalığı tanısı konmuş, stabil bir hastayı sınıflandırır. Akut hastalıkta ya da dehidrate bir kedide evreleme yapmak yanlış sonuç üretir.
Önce tanı
Tanı tek bir değerden çıkmaz. Şu bulguların birleşiminden çıkar:
- Süregelen azotemi (kreatinin, üre)
- İdrar yoğunluğunun uygun biçimde artamaması
- Böbreklerin palpasyonda ya da görüntülemede küçülmüş, düzensiz yapıda olması
- Klinik seyrin kronik olması — kilo kaybı, polidipsi, iştah dalgalanması
Azotemi tek başına yeterli değildir. Dehidrate bir kedide kreatinin yükselir; sıvı verildikten sonra normale dönebilir. Bu yüzden evreleme, hasta rehidrate edildikten ve en az iki ölçüm alındıktan sonra yapılır.
SDMA neyi söyler, neyi söylemez
Simetrik dimetilarjinin, kreatinine kıyasla glomerüler filtrasyon hızındaki düşüşü daha erken yansıtır ve kas kütlesinden kreatinin kadar etkilenmez. Kas kaybetmiş yaşlı bir kedide kreatinin yanıltıcı biçimde normal görünebilirken SDMA yükselmiş olabilir.
Ama SDMA da tek başına tanı koydurmaz. Yükselmiş bir SDMA, "böbrek fonksiyonuna daha yakından bakın" der. Onaylanması için tekrar ölçüm ve idrar yoğunluğu ile birlikte değerlendirme gerekir.
Evreler
IRIS, stabil ve aç karnına alınmış kreatinin (ve SDMA) değerine göre dört evre tanımlar:
Evre 1 — Azotemi yok, ama böbrek hastalığının başka bir kanıtı var: idrar yoğunlaştırma bozukluğu, proteinüri, görüntülemede yapısal bozukluk ya da yükselmiş SDMA. Bu evrede hasta genellikle sağlıklı görünür.
Evre 2 — Hafif azotemi. Klinik bulgu ya yoktur ya da siliktir. Erken yakalamanın en değerli olduğu evre burasıdır.
Bilgi bankasında yeni bir klinik yazı yayınlandığında e-posta alın. Üyelik gerekmez.
Adresinize bir onay bağlantısı göndereceğiz; onaylamadan hiçbir e-posta almazsınız. Her e-postada tek tıkla ayrılma bağlantısı bulunur.